Komunikat „komputer zablokowany przez policję” to oszustwo. Policja nie blokuje zdalnie komputerów ani nie żąda grzywny przez internet. Nie płać i nie podawaj danych karty – w wielu przypadkach fałszywe okno da się zamknąć w kilka sekund.
Scam w przeglądarce czy ransomware?
Przestępcy wykorzystują logo Policji, groźby postępowania karnego, błędy językowe i krótki termin płatności, aby wywołać panikę. Taki komunikat może być tylko stroną otwartą w przeglądarce, ale czasem za blokadą stoi złośliwe oprogramowanie typu ransomware. Ono ogranicza dostęp do systemu lub plików i żąda okupu.
| Cecha | Scam przeglądarkowy | Ransomware |
|---|---|---|
| Objawy | Fałszywy komunikat zajmuje okno lub ekran przeglądarki, a system zwykle nadal działa. | Brak dostępu do pulpitu, aplikacji albo plików. Pojawia się żądanie okupu. |
| Sposób usunięcia | Zamknięcie karty lub okna, a następnie przeskanowanie urządzenia. | Odłączenie internetu, tryb awaryjny, skanowanie i ewentualne odzyskiwanie danych. |
| Poziom zagrożenia | Zwykle niski, jeśli nie klikniesz w płatność i nie podasz danych. | Wyższy, szczególnie gdy pliki zostały zaszyfrowane. |
Jeżeli działa pulpit, reagują skróty klawiszowe, a problem występuje tylko w jednej przeglądarce, najpewniej masz do czynienia ze scamem. Jeżeli system uruchamia się na ekranie blokady i nie możesz otworzyć żadnego programu, potraktuj sytuację jak możliwe ransomware.
Jak zamknąć fałszywy komunikat w przeglądarce?
Nie klikaj przycisku „zapłać”, „odblokuj” ani żadnego linku w komunikacie. Spróbuj kolejno zamknąć stronę w następujący sposób:
- Naciśnij klawisz Esc. W niektórych wariantach zamyka on tryb pełnoekranowy.
- Jeśli to nie zadziała, użyj skrótu Alt+F4, który zamyka aktywne okno.
- Możesz też nacisnąć Ctrl+W, aby zamknąć bieżącą kartę przeglądarki.
- Po zamknięciu strony uruchom przeglądarkę ponownie bez przywracania podejrzanej karty.
Następnie przeskanuj komputer programem antywirusowym. Jeśli fałszywa strona ponownie się otwiera, usuń nieznane rozszerzenia przeglądarki i wyczyść dane przeglądania. Nie zapisuj numeru karty ani kodu płatniczego na stronie wskazanej w komunikacie.
Jak usunąć ransomware z komputera?
Gdy blokada obejmuje cały system, najpierw odłącz komputer od internetu. Wyłącz Wi-Fi albo wypnij kabel sieciowy. Nie próbuj negocjować z przestępcami i nie usuwaj pochopnie plików, jeśli mogą być potrzebne do rozpoznania rodzaju ataku.
W starszych wersjach Windows można próbować wejść do trybu awaryjnego klawiszem F8 naciskanym podczas uruchamiania komputera. W nowszych systemach częściej trzeba użyć środowiska odzyskiwania, wybierając kolejno opcje naprawy i ustawień uruchamiania. Po uruchomieniu trybu awaryjnego wykonaj następujące czynności:
- Otwórz ustawienia uruchamiania systemu, wpisując msconfig w menu Uruchom lub w wyszukiwarce Windows.
- Sprawdź programy uruchamiane razem z systemem. Wyłącz wpisy o nieznanej nazwie, szczególnie wskazujące na foldery tymczasowe, AppData lub nietypowe pliki wykonywalne.
- Przejrzyj foldery tymczasowe, w tym Temp, i usuń pliki utworzone w czasie pojawienia się infekcji. Nie kasuj plików systemowych, jeśli nie masz pewności, do czego służą.
- Uruchom pełne skanowanie aktualnym programem antywirusowym, a po zakończeniu zrestartuj komputer i sprawdź system ponownie.
Jeżeli ransomware zaszyfrowało dokumenty, samo usunięcie programu nie przywróci plików. Zachowaj notatkę z żądaniem okupu i kopię jednego zaszyfrowanego pliku, jeśli jest to możliwe. Serwis No More Ransom pomaga rozpoznać niektóre rodziny ransomware i wskazuje dostępne narzędzia deszyfrujące. Gdy system nadal jest zablokowany albo nie możesz ustalić, które pliki są złośliwe, skorzystaj z pomocy profesjonalnego serwisu.
Dlaczego nie należy płacić okupu?
Zapłata nie jest grzywną i nie kończy sprawy. Przelew lub przekazanie kodu, na przykład do karty Paysafecard, trafia do oszustów, a nie do Policji. Nie wysyłaj pieniędzy z następujących powodów:
- Brak gwarancji odblokowania – przestępca może nie przesłać żadnego kodu albo zażądać kolejnej wpłaty.
- Ryzyko utraty danych finansowych – formularz płatności może służyć do wyłudzenia numeru karty, loginu lub kodu autoryzacyjnego.
- Finansowanie kolejnych ataków – zapłata potwierdza, że metoda działa i zachęca do podobnych działań.
- Możliwe dalsze szkody – ransomware może nadal pozostawać w systemie nawet po zapłaceniu.
Jeśli podałeś dane karty lub wykonałeś przelew, skontaktuj się natychmiast z bankiem, zastrzeż kartę i zgłoś oszustwo Policji. Nie usuwaj wiadomości ani notatki z żądaniem okupu, ponieważ mogą pomóc w udokumentowaniu sprawy.
Jak zmniejszyć ryzyko podobnej infekcji?
Podstawowa ochrona nie wymaga skomplikowanej konfiguracji. Stosuj kilka zasad, które ograniczają zarówno scam, jak i ransomware:
- Instaluj aktualizacje systemu, przeglądarki i innych programów.
- Korzystaj z aktualnego programu antywirusowego z ochroną w czasie rzeczywistym.
- Nie otwieraj podejrzanych załączników i nie klikaj linków z nieoczekiwanych wiadomości.
- Pobieraj aplikacje z oficjalnych stron i odrzucaj dodatkowe programy proponowane podczas instalacji.
- Twórz regularne kopie zapasowe ważnych plików na nośniku, który nie jest stale podłączony do komputera.
Najważniejsze jest rozpoznanie oszustwa: Policja nie blokuje komputera zdalnie i nie pobiera grzywny przez stronę internetową. Zamknij komunikat, nie płać, przeskanuj urządzenie, a przy pełnej blokadzie systemu skorzystaj z trybu awaryjnego lub pomocy specjalisty.
Artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje indywidualnej pomocy technicznej. W przypadku podejrzenia przestępstwa lub utraty danych skontaktuj się z Policją, bankiem albo profesjonalnym serwisem komputerowym.
