Do szybkiego sprawdzenia kondycji dysku wybierz CrystalDiskInfo, ponieważ odczytuje dane S.M.A.R.T. Jeśli chcesz znaleźć błędy powierzchni HDD albo zmierzyć wydajność, lepszy będzie HD Tune. CrystalDiskMark służy natomiast wyłącznie do benchmarku, a nie do oceny stanu nośnika.
Jaki program do testowania dysku HDD wybrać?
Wybór zależy od tego, czego szukasz. CrystalDiskInfo sprawdzi się jako darmowy monitoring zdrowia HDD i SSD. HD Tune pozwala odczytać S.M.A.R.T., wykonać benchmark oraz przeskanować powierzchnię dysku pod kątem błędów. Hard Disk Sentinel oferuje bardziej rozbudowane raporty i monitoring, ale część jego funkcji jest płatna.
S.M.A.R.T. (Self-Monitoring, Analysis and Reporting Technology) zbiera informacje o pracy nośnika i może ostrzec przed symptomami awarii. Nie jest jednak pewną prognozą. Dysk z poprawnym statusem może ulec nagłej awarii, a pojedynczy atrybut wymaga interpretacji w kontekście pozostałych danych.
Porównanie programów diagnostycznych
| Program | Najlepszy do | Najważniejsza funkcja | Licencja |
|---|---|---|---|
| CrystalDiskInfo | Monitorowania kondycji HDD i SSD | Odczyt S.M.A.R.T., temperatury i alertów | Darmowa wersja |
| HD Tune | Testu powierzchni i wydajności HDD | Skanowanie błędów, benchmark, S.M.A.R.T. | Darmowa wersja, dostępny HD Tune Pro |
| Hard Disk Sentinel | Rozbudowanej diagnostyki i raportowania | Monitoring, raporty i testy nośników | Komercyjna |
Na Windows najprostszy wybór wygląda więc tak: CrystalDiskInfo do oceny zdrowia, HD Tune do dodatkowego testu powierzchni, a Hard Disk Sentinel wtedy, gdy potrzebujesz rozbudowanego monitoringu kilku nośników lub szczegółowych raportów.
CrystalDiskInfo a CrystalDiskMark – czym się różnią?
Te programy mają podobne nazwy, ale służą do innych zadań. CrystalDiskInfo monitoruje stan dysku na podstawie S.M.A.R.T., pokazuje temperaturę, czas pracy, liczbę uruchomień i wybrane atrybuty diagnostyczne.
CrystalDiskMark mierzy wydajność odczytu i zapisu. Jest benchmarkiem, więc pomaga sprawdzić transfery sekwencyjne i losowe, ale nie zastępuje odczytu S.M.A.R.T. ani skanowania powierzchni. Sam wysoki lub niski wynik szybkości nie potwierdza sprawności mechanicznej HDD.
Jak interpretować dane S.M.A.R.T.?
Program może pokazywać wartości „Current”, „Worst” i „Threshold”, a także surową wartość parametru. Nazwy oraz sposób prezentacji różnią się między producentami, dlatego przy porównywaniu dysków zwracaj uwagę na numer atrybutu, nie tylko jego opis.
Najwięcej uwagi wymagają następujące pozycje:
- Reallocated Sectors Count, ID 05 – liczba sektorów przeniesionych do obszaru zastępczego. Wzrost tej wartości może wskazywać na problemy z powierzchnią talerzy.
- Current Pending Sector Count, ID C5 – sektory niestabilne, oczekujące na ponowną ocenę lub realokację. Ich obecność wymaga ostrożności, zwłaszcza gdy pojawiają się błędy odczytu.
- Spin Retry Count, ID 0A – ponowne próby rozpędzenia talerzy. W HDD podwyższona wartość może sugerować problem z mechaniką lub zasilaniem.
- Uncorrectable Sector Count, ID C6 – błędy sektorów, których nie udało się skorygować. To sygnał, aby nie zwlekać z kopią danych i oceną dalszej pracy nośnika.
W przypadku HDD szczególne znaczenie mają symptomy mechaniczne, takie jak klikanie, powtarzające się rozkręcanie talerzy, zawieszanie systemu i nagłe znikanie dysku. W SSD większą uwagę zwraca się między innymi na zużycie pamięci flash, liczbę zapisanych danych oraz wskaźniki dostępne w narzędziu producenta, na przykład TBW (Total Bytes Written). Ten sam program może więc dostarczyć innych, ważniejszych informacji zależnie od rodzaju nośnika.
Czy testowanie uszkodzonego dysku jest bezpieczne?
Najpierw wykonaj kopię ważnych danych, a dopiero później uruchamiaj testy obciążeniowe. Skanowanie całej powierzchni oraz długie benchmarki wymagają intensywnej pracy nośnika. Jeśli HDD klika, znika z systemu, powoduje zawieszanie komputera albo nie jest wykrywany w BIOS-ie, przerwij testowanie. Każda dodatkowa operacja może pogorszyć sytuację i utrudnić późniejsze odczytanie plików.
Program diagnostyczny nie naprawi uszkodzonej głowicy, silnika, talerzy ani pamięci flash. Może wskazać objawy problemu, ale fizyczna awaria wymaga wymiany nośnika lub pomocy specjalistycznego serwisu.
Prosta procedura diagnozowania dysku
Jeżeli nośnik działa stabilnie i nie wydaje niepokojących dźwięków, przeprowadź diagnostykę w takiej kolejności:
- Uruchom CrystalDiskInfo i sprawdź ogólny status, temperaturę oraz najważniejsze atrybuty S.M.A.R.T.
- Porównaj wartości ID 05, C5, C6 i 0A, zwracając uwagę na ich wzrost oraz status ostrzegawczy.
- Jeżeli dane S.M.A.R.T. nie dają jasnej odpowiedzi, użyj HD Tune do skanowania powierzchni, ale tylko po zabezpieczeniu plików.
- Na podstawie wyników wykonaj kopię zapasową, ogranicz dalszą pracę z dyskiem i przygotuj jego wymianę, gdy pojawiają się błędy lub symptomy mechaniczne.
Do samego sprawdzenia kondycji wystarczy zwykle CrystalDiskInfo. HD Tune warto dodać, gdy podejrzewasz uszkodzone sektory HDD, natomiast CrystalDiskMark wybierz tylko wtedy, gdy chcesz zmierzyć wydajność odczytu i zapisu.
