Jaki jest najlepszy program do testowania dysków SSD?

Najlepszy program zależy od celu. Do sprawdzenia kondycji SSD wybierz CrystalDiskInfo, do pomiaru szybkości – CrystalDiskMark. Jeśli korzystasz z nośnika konkretnej marki, w pierwszej kolejności sprawdź narzędzie producenta, na przykład Samsung Magician.

Program do testowania SSD – który wybrać?

Diagnostyka i benchmark to dwa różne zadania. Odczyt S.M.A.R.T. pokazuje stan techniczny nośnika, między innymi zużycie, temperaturę, czas pracy i ewentualne błędy. Benchmark wykonuje operacje odczytu oraz zapisu, aby zmierzyć wydajność dysku w określonych warunkach.

Do podstawowego sprawdzenia większości dysków wystarczy zestaw CrystalDiskInfo + CrystalDiskMark. Pierwszy program odpowiada za kondycję, drugi za prędkość. Przed testami obciążającymi wykonaj kopię zapasową ważnych danych.

Porównanie programów do testowania SSD

Jak sprawdzić kondycję SSD?

Najprostszym wyborem jest CrystalDiskInfo. Program odczytuje dane S.M.A.R.T., wyświetla temperaturę, firmware, interfejs, liczbę uruchomień i czas pracy nośnika. Dostępna jest także wersja przenośna, więc narzędzie można uruchomić bez instalacji.

S.M.A.R.T. oznacza technologię monitorowania, analizy i raportowania stanu dysku. W przypadku SSD obejmuje przede wszystkim zużycie pamięci flash, liczbę zapisanych danych oraz błędy odczytu i zapisu. Nie jest to gwarancja wykrycia każdej przyszłej awarii, ale ostrzeżenia pozwalają wcześniej skopiować ważne pliki.

W CrystalDiskInfo zwróć uwagę na najważniejsze informacje:

• Reallocated Sectors Count – liczba sektorów zastąpionych obszarem rezerwowym. W SSD interpretacja zależy od producenta, ale rosnąca lub niezerowa wartość wymaga sprawdzenia dokumentacji i wykonania kopii zapasowej.
• TBW – Total Bytes Written, czyli łączna ilość danych zapisana na nośniku. Parametr pomaga ocenić zużycie względem wartości deklarowanej przez producenta i może być powiązany z warunkami gwarancji.
• Power-On Hours – liczba godzin pracy dysku. Przy zakupie używanego SSD pokazuje, jak długo nośnik był eksploatowany.
• Temperatura – zbyt wysoka może powodować spadki wydajności, szczególnie w szybkich modelach M.2 NVMe. Jeśli odczyt pozostaje wysoki podczas obciążenia, sprawdź radiator i przepływ powietrza.

Nazwy i sposób prezentacji atrybutów mogą różnić się między modelami. Ten sam parametr może mieć inną nazwę, dlatego przy wątpliwościach sprawdź jego identyfikator oraz dokumentację producenta.

Jak zmierzyć szybkość SSD?

Do syntetycznego pomiaru wydajności najczęściej używa się CrystalDiskMark. Program mierzy między innymi sekwencyjny oraz losowy odczyt i zapis. Możesz ustawić liczbę powtórzeń, rozmiar próbki danych i wybrać konkretny dysk lub partycję. Wynik jest przedstawiony w czytelnej tabeli i może zostać zapisany do pliku.

Odczyt sekwencyjny ma znaczenie przy pracy z dużymi plikami. Operacje losowe lepiej opisują zachowanie systemu, aplikacji i wielu małych plików. Nie porównuj więc wyłącznie jednej liczby z deklaracją na opakowaniu. Wynik zależy także od interfejsu, temperatury, wolnego miejsca, sterowników, planu zasilania i obciążenia komputera.

Benchmark warto uruchomić w kilku sytuacjach:

• Po zakupie dysku, aby sprawdzić, czy działa z właściwym interfejsem i zbliża się do deklarowanych parametrów.
• Po zauważeniu spadków wydajności podczas uruchamiania systemu lub kopiowania plików.
• Po zmianie płyty głównej, gniazda M.2, sterownika albo konfiguracji kontrolera.
• Po zamontowaniu radiatora lub zmianie chłodzenia, aby sprawdzić, czy dysk nie ogranicza taktowania z powodu temperatury.

Alternatywą dla CrystalDiskMark jest AS SSD Benchmark. Narzędzie wykonuje testy sekwencyjne i losowe, a także symuluje kopiowanie obrazu ISO, programu lub gry. W większości testów korzysta z próbki o rozmiarze 1 GB i nie używa pamięci podręcznej systemu. Program nie wymaga instalacji, ale do uruchomienia potrzebuje bibliotek .NET Framework 3.5 lub nowszych.

Kiedy użyć programu producenta?

Dedykowane aplikacje są najlepszym wyborem, gdy chcesz nie tylko odczytać podstawowy S.M.A.R.T., lecz także zaktualizować firmware albo skorzystać z funkcji specyficznych dla danego modelu. Samsung Magician obsługuje między innymi informacje o stanie dysku, TBW, test wydajności, aktualizacje oprogramowania układowego i bezpieczne wymazywanie.

Podobne narzędzia oferują inni producenci, między innymi Western Digital Dashboard, Crucial Storage Executive, Kingston SSD Manager, Seagate SeaTools czy Kioxia SSD Utility. Zakres funkcji zależy od modelu i sposobu podłączenia dysku. Aplikacje producentów często mają ograniczone wsparcie dla Linuksa, macierzy RAID, kontrolerów SCSI oraz SSD innych marek.

Jak sprawdzić SSD przed zakupem lub przy podejrzeniu awarii?

W przypadku używanego nośnika wykonaj poniższą procedurę:

1. Pobierz CrystalDiskInfo albo narzędzie producenta i wybierz właściwy dysk.
2. Sprawdź status S.M.A.R.T., temperaturę, model, firmware oraz numer seryjny.
3. Odczytaj Power-On Hours, Power Cycle Count, TBW i informacje o błędach.
4. Wykonaj krótki test CrystalDiskMark, ale nie zapisuj dużej ilości danych bez potrzeby.

Przed zakupem używanego SSD sprawdź także:

• POH – czas pracy powinien odpowiadać deklarowanemu stanowi urządzenia.
• Status S.M.A.R.T. – ostrzeżenia lub błędy są powodem do rezygnacji z zakupu albo negocjacji po wyjaśnieniu ich przyczyny.
• TBW – wysoka liczba zapisanych danych oznacza większe zużycie nośnika.
• Test szybkości – bardzo niski wynik może wskazywać na przegrzewanie, niewłaściwy interfejs, zajęty dysk lub problem techniczny.

Jeżeli S.M.A.R.T. zgłasza błędy krytyczne, a na dysku znajdują się ważne dane, najpierw wykonaj kopię zapasową. Nie traktuj benchmarku jako testu bezpieczeństwa, ponieważ prawidłowa prędkość nie wyklucza problemów z kondycją nośnika.

Do codziennej kontroli wybierz CrystalDiskInfo, do pomiaru wydajności CrystalDiskMark, a do dysku konkretnej marki – dedykowany program producenta. Taki zestaw odpowiada na większość potrzeb bez instalowania kilku rozbudowanych aplikacji.

[ picture_1 ]